Avrupa Ülkelerinde Tarih Öğretiminin Genel Amaçlarının Türkiye''''deki Tarih Öğretimi Amaçları ile Mukayesesi
Ek 1: Avusturya, Fransa, İspanya, Hollanda ve İngiltere’de Tarih Ögretiminin Genel Amaçları Ülkeler Amaçlar
Avusturya
Avusturya tarihiyle baglantılı olarak dünya ve Avrupa tarihi hakkında derin bilgi elde etme Tarihi bilgiyi arttırma, gelistirme ve saglamlastırma Metodolojik olarak egitim ve tarihsel bilgiyi elestirel olarak seçebilme Politika, hukuk, toplum, ekonomi ve kültür arasındaki iliski hakkında derin bilgi elde etme Tarihe ve tarihsel konulara elestirel ve problem çözme açısından seçenekler gelistirebilme Demokrasi kurumu ve hukuk kuralları hakkında derinlemesine bilgi elde etme Barıs, özgürlük, adalet, iletisime açık olma, açık fikirlilik, tolerans ve insani degerler gibi degerleri anlama Önyargıları tespit edebilme ve bunları zamanla yenebilme Toplumun, Avusturya’nın, Avrupa ve Dünyanın sosyal problemleriyle ilgilenme, kaynakların yorumlanması ve seçiminde elestirel olabilme (Edel ve Stotzka, 2003, s. 151).
', '
Fransa
Günümüz problemlerinin farkında olma Kültür ve mirası aktarma Zihni gelistirme Vatandaslık sorumlulukları fikrini gelistirme Ögrencilere tarih ve cografya bilgisi aktarmak ve bu bilginin ögrenilmesini saglamak buna emin olma Çagdas dünyayı anlayabilme Ögrencilere toplumda kendi yerlerini bulabilme becerisi kazandırma Zihinsel olgunlugu saglamak ve gelistirmek için, analitik metotları elde etme (Carpentier ve Dessieux, 2003, s. 185-186).
Hollanda
Zaman içinde degisim ve farklı alanlarda düsünebilme yetenegi Evrensel, Avrupa, ulusal, bölgesel problemler ve egilimleri anlama Güncel problemlerle ilgili olaylar, figürler ve tarihsel yapılarla ilgili beceri, bilgi, anlayıs kazanma Hollanda’daki modern politik sistemin gelisimiyle ilgili bilgi, anlama, beceri, ve modern politik sistemin nasıl isledigi ve toplumla birbirini nasıl etkiledigini görme Hollanda politik sisteminin ve geçmisin ürünü olan konu ve olaylara ögrencinin kendi katılımıyla ilgili bir bakıs açısı kazanma Sosyal problem ve konularla ilgili olarak kendinin ve digerlerinin degerlerini tanıma ve degerlendirme Elde edilen bilgiler çerçevesinde çok basit bir arastırma yapabilme (Leeuw-Roord ve Veldhuis-Meester 2003, s. 202).
İngiltere
Erken Ortaçagdan 20. Yüzyılın yarısına kadar Birlesik Krallıgın ekonomik, toplumsal, kültürel ve politik yönünü ögrenme Avrupa ve Avrupa dısı tarihi ögrenme. Farklı periyot ve dönemlerde tarihsel olaylar ve degisimler arasında iliski ve baglantı kurma. Tarihsel bilgiyi, bilgi kaynaklarını degerlendirmek için kullanma Tarihsel olay ve gelismeleri hikaye etme, betimleme ve açıklama. İngiliz tarihi hakkında, Avrupa ve Dünya ile baglantılı olarak derinlemesine bilgilendirme Günümüzü geçmisin ısıgı altında anlayabilme Geçmise karsı ilgi uyandırma Ögrencilerin kimlik gelisimlerine yardım etme Ortak mirası ve kültürel geçmisin anlamaya yardım etme Modern dünyada diger ülkeleri ve diger kültürleri bilmesi ve anlamasına yardım etme Disiplinli çalısmayla zihni egitme Tarihçilerin kullandıgı metodolojiyi ögrenciye tanıtma Müfredatın diger alanlarını zenginlestirme Ögrencileri yetiskin yasama hazırlama (McLaughlin ve Sinclair, 2003, s. 237; Haydn, Arthur ve Hunt, 1997, s. 21-22).
Avrupa Birligi Ülkeleri ve Türkiye’de... 145 Ek 2: Çek Cumhuriyeti, Estonya ve Macaristan’da Tarih ögretiminin Genel Amaçları Ülkeler Amaçlar Çek Cumhuriyeti Maddi ve manevi kültürü derinlemesine anlama Kültürel, sosyal ve manevi konularla ilgili tarihsel degisim ve günlük tarih bilgisi Bagımsızlık ve vatandaslık hakları için yapılan mücadelenin sonuçları bilgisi Dünya ve ulus tarihinde meshur insanların mesaj ve yaptıklarını derinlemesine anlama Bölgesel tarih hakkında derin bilgi elde etme Ulusumuzun tarihini dünya tarihiyle baglantılı olarak derinlemesine anlama Sosyal becerileri gelistirme (Homerova ve Patkova, 2003, s. 168).
Estonya
Tarihe karsı ilgi gelistirme Ögrencilerin yasadıkları ana yurtları ve Estonya tarihi hakkında sistematik bilgi edinme. Dünya ve Avrupa tarihinin önemli dönemleri hakkında bilgi edinme Günümüzdeki olayları anlayabilme Tarihle ilgili deger ve degerlendirme elde edebilme Yorum ve fikir ile tarihsel gerçekler arasındaki farkı görebilme Tarihsel süreci anlayabilmek için temel kavramların önemini anlama, bu çerçevede, sebep, sonuç, benzerlik, farklılık, süreklilik ve kanıt gibi kavramları ögrenme (Oja ve Raudsepp, 2003, s. 176-177).
Macaristan
insani çalışmalar için beceri, tutum ve kişisel bilgi Bilginin elde edilip uygulanması Farklı kaynak ve belgelerden bilgi elde edebilme ve sonuca gidebilme Gerçek ve tartışma arasındaki fark, tek taraflılık ve ön yargının bilgiyi nasıl tahrip ettiğini görme Sosyal ve tarihsel olayların, insan davranışlarının sebeplerini görebilme Süreklilik ve değişimin sosyo-tarihsel gelişmelerde, toplum ve tarihteki rolü görme Kurumların, olayların, durumların, tarihsel figürlerin değerlendirilmesi ve kendi değerlerini haklı çıkarma Sunuş becerilerini kazanma Zaman ve kronolojiyi anlama Tarihsel coğrafyayı anlama Tarih, tarih ve vatandaşlık, tarih ve sosyal bilgiler (Bartha ve Vass, 2003, s.194).
Ek 3: Türkiye Cumhuriyeti Tarih Müfredat Programının Genel Amaçları Ülke Amaçlar Türkiye Öğrencilerin kendilerini kuÅŸatan kültür dünyaları hakkında meraklarını gidermek Öğrencilere, yukarıda belirtildiÄŸi anlamları içinde tabiatın ve tarihin meydan okuyuÅŸlarına insan tarafından verilmiÅŸ cevapların çok çeÅŸitli olduÄŸunu böylece de kültür farklılıklarının oluÅŸtuÄŸunu kavratmak; bu sayede milletler arasında saÄŸlıklı ve verimli bir anlaÅŸma ortamının ÅŸartlarını hazırlamak Öğrencilere kültür ortamlarının ve medeniyetlerin farklılığı ÅŸuurunu kazandırmak suretiyle, onların öğrenilen fikirleri sorgulama, görelilik mefhumunu kavrama, tenkit zihniyetini kazanma ve farklı kültürler bünyesinde evrenseli yakalama melekelerini geliÅŸtirmek Öğrencilerde, kendilerine geçmiÅŸ nesillerle ve çaÄŸdaÅŸlarıyla irtibatlandıran bir ortaklık duygusu uyandırmak ï€ Belli bir bilgi birikimi ve yeni araÅŸtırma metotları kazandırmak suretiyle öğrencilere dünyayı daha iyi tanıma ve toplumda sorumlu bir rol oynama imkanı saÄŸlamak İçinde yaÅŸadığı zamanın arka planını açıklığa kavuÅŸturmak suretiyle öğrencinin onu daha iyi anlamasına yardımcı olmak ve böylece onun asliye arıziden, sürekliyi geçiciden ayırabilme yeteneklerini geliÅŸtirmek Üzerinde dikkat çekici hadiselerin ve medeniyet vukualarının gösterildiÄŸi kronoloji cetvelleri yardımıyla öğrencilere zaman ÅŸuuru kazandırmak; hadiselerin ve nesillerin damgasını taşıyan kısa süreli, iktisadi ve sosyal deÄŸiÅŸmelerin vuku bulduÄŸu orta süreli ve medeniyetlerin oluÅŸtuÄŸu uzun süreli F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi 2006 16 (2) 146 zaman anlayışlarını kavratmak Büyük medeniyetler arasındaki münasebetler ağı içerisinden milli tarihin yerini belirlemek suretiyle, milli kimliÄŸin nasıl oluÅŸtuÄŸunu kavratmak; onlara, millet varlığının ancak bu kimliÄŸin korunarak sürdürülebileceÄŸi, deÄŸiÅŸme veya çaÄŸdaÅŸlaÅŸmanın, mahiyet deÄŸiÅŸtirme deÄŸil, almaya devam etme, oluÅŸumunun sürekliliÄŸini devam ettirme anlamına geldiÄŸi, Atatürk’ün belirlediÄŸi "muasır medeniyet seviyesine ulaÅŸma ve onu geçme" idealinin ancak bu anlayış içinde gerçekleÅŸtirilebileceÄŸi ÅŸuurunu kazandırmaktır (MEB, 1993, s.4-5).