Tarih Edebiyat Sanat Kültür Fikir Dünyası

                              HALİFELİK YAVUZ SULTAN SELİM DÖNEMİNDE OSMANLILARA GEÇTİ Mİ?

       Aslında basit bir soru, LYS’ de sorulsa cevabı kesinlikle EVET! . Ama gerçekten öylemi, bunu öğrenmenin yolu çok basittir. Açacaksın MEB İslam Ansiklopedisi 5. Cilt I. Bölüm Halife maddesi ki yazarı T.W. Arnold’dur. Ayrıca Diyanetin yayınladığı İslam ansiklopedisi 17. Cilt Hilafet maddesi yazarı Azmi Özcan’ın yazdığı makalelere göz atarak başlıktaki soruya en doğru cevabı bulabilirsin. 

       Yok, ben o kadar uğraşamam ders kitaplarına bakacağım dersen, 10. Sınıf ders kitabından tutunda ilk okul ders kitaplarına, birçok popüler ansiklopedi ve Web sayfasına göre halifeliğin Yavuz Sultan Selimin 1517 yılında Mısırı fethetmesi ile burada rastladığı son Abbasi halifesi I. Mütevekkil’i İstanbul’a getirmesi Ayasofya’da yapılan bir tören ile halifelik kılıç’ını kuşanması sonrasında Halifeliğin Osmanlılara geçtiğini görürsün ve tabiî ki aldanırsın.

 

       Çünkü halifeliğin Yavuz zamanında Mısır seferinden sonra İstanbul’da yapılan bir törenle Osmanlılara geçtiği bilgisi tamamen bir uydurmacadır. Bu hikâyeden ilk bahsedenler arasında C.M. d’Ohson gelir onun ünlü eseri Tabelauv general de ı’Empire Ottoman Paris 1788 -1814 I. Cilt 269 bu hadiseden bahsetmekte ve hiçbir kaynak göstermemektedir. Hâlbuki Mısır seferi esnasında Kahire’de tutulan Haydar çelebi Ruznamesinde böyle bir devir teslim merasiminden hiç bahsedilmez. Takdir edersiniz ki bu kadar önemli bir olayın zamanın kaynağında geçmemesi imkânsızdır. Ayrıca Osmanlı Sultanları birçok Müslüman hükümdar gibi daha I. Murattan itibaren Halifelik unvanını kullanmışlardır. Yavuz dönemine gelinceye kadarki dönemde halifelik unvanı Osmanlı sultanlarının alıştıkları, rahatlıkla kullandıkları bir unvandı. Hoş Yavuz Halife unvanını kullanma gereğini bile duymamış Hadım’ül Haremeyn unvanını kullanmayı tercih etmiştir.

       Tarihimizde bu ve bunun gibi eksik bilinen, bu şekilde zamanımıza kadar gelen birçok bilgiye rastlanır. Biz tarihçiler bu eksikliklerin çoğunu biliriz, lakin bugün olduğu gibi bunların ders kitaplarına girmesine halk arasında doğruymuş gibi yayılmasına engel olamayız.

       Tarihi ders kitaplarındaki bilgilerden ibaret olduğunu sananlar ise ısrarla bu eksik bilgileri tekrar ederler, hatta ÖSS, YGS, LYS, KPSS, gibi sınavlarda sorar ve böylece bu bilgilerin doğruluğu adeta tasdik olur. Tarih öğretmeni olarak sen istediğin kadar doğrusu budur bu bilgi yanlış ve eksiktir dersin ama Öğrencin sana peki hocam YGS, LYS ‘de sorulursa ne cevap vereceğiz deyince ne yapacağını şaşırırsın, atasözü nünde dediği gibi geçir eşeği sudan geçirebilirsen. Benden size tavsiye Eşekle inatlaşmayın, çünkü bu güzel gözlü hayvan suyu geçerken ya insanı üzerinden atıyor ya da insanı çok kötü çarpıyor.   

 

ErdoÄŸan Sayar

Tarih Öğretmeni

  

 

• < Önceki
• Sonraki >