MOLLA GÜRANİ (1416‐1488)
(Ahmed bin İsmail bin Osman el‐Kuranî)
Osmanlı müfessir, fakih, hadis alimi, şeyhülislamıdır. Fatih Sultan Mehmed Han hazretlerinin hocası ve mürebbisidir. Diyâr‐ı Rûm'un, Anadolu'nun âlimi; Şerefüddîn, Şihâbüddîn lakabları ile de anılmıştır. Şahrizur’a bağlı Kuran (Güran) kasabasının bir köyünde 1416 yılında doğdu. Pek küçük iken, memleketinde Kur’an‐ı Kerim ezberleyip hafız olduğu gibi, nahiv, mania, beyan ve “yedi kıraat” gibi, ilimleri burada okudu. Yine küçük yaşta, devrinde adet olduğu üzere tahsil için farklı şehirleri dolaştı: Bağdad, Diyarbakır ve Hisn‐ı Keyfa’dan sonra, Şam’a geldi. 1431 yılında Kudüs ve Kahire’ye gitti. Bu esnada çok fakir bir gezgin talebe olan el‐Gürani, İbn‐i Hacer el‐Askalani gibi devrin en büyük aliminden bilhassa el‐Buhari’nin el‐Sahih’i il fıkha dair eserlerini okudu. Aynı zamanda diğer mühim ulemanın da derslerine devam etti. Kendisi de bu sırada Arapça, fıkıh, tefsir, hadis ve kıraat sahalarında değerli bir alim sayılıyordu. Bir müddet sonra Memluk Devleti ileri gelenlerinin ve hükümdarlarının meclislerinde yapılan bir nevi huzur derslerine iştirak ederek, yapılan münazaralarda...